VAT Split Payment to podzielona płatność podatku VAT. Dotyczy firm oraz osób prowadzących działalność gospodarczą, rozliczających się z podatku VAT. Split Payment może być stosowany w przypadku zakupu towarów lub usług. Płatność jest tu realizowana na dwa odrębne rachunki. Wartość netto zakupu płacona jest na rachunek bankowy dostawcy, a wartość podatku VAT na specjalne konto dostawcy, tzw. rachunek VAT.

VAT Split Payment jest inicjatywą Ministerstwa Finansów, która ma na celu uszczelnienie systemu podatkowego i zapobieganie wyłudzeniom podatku od towarów i usług. Wcześniej rozwiązania te wprowadziły inne europejskie kraje, takie jak Włochy, Czechy oraz Turcja.

Jak wygląda zapłata z zastosowaniem Split Payment? Wpłata tego typu realizowana jest z użyciem specjalnego formatu przelewu, który wyszczególnia kwotę brutto oraz wartość podatku VAT (musi być tu zawarty także numer faktury i numer NIP podatnika otrzymującego płatność). Metoda podzielonej płatności nie generuje jednak konieczności wykonywania dwóch oddzielnych przelewów. Kupujący realizuje jeden przelew, w którym wykazuje kwotę netto, jaka ma zostać przelana na konto sprzedającego oraz wartość podatku, która ma zostać przelana na konto VAT sprzedawcy.

Subkonto dedykowane do płatności VAT otwierane jest automatycznie dla każdego przedsiębiorcy, który posiada przynajmniej jeden rachunek rozliczeniowy w polskich złotych i jest do niego przypisywane. Otwarcie subkonta oraz jego obsługa nie są objęte żadnymi opłatami i nie wymagają zawierania dodatkowych umów z bankiem.

Kogo obejmuje obowiązkowy Split Payment? Obecnie metoda podzielonej płatności jest dobrowolna, aczkolwiek od 1 listopada 2019 roku jej stosowanie będzie prawdopodobnie obowiązkowe dla niektórych firm. Nowelizacja ustawy o VAT zakłada, że każda transakcja  kupna-sprzedaży, której wartość przekroczy 15 000 złotych, obligatoryjnie zostanie objęta metodą Split Payment. W przypadku płatności poniżej kwoty 15 000 złotych przedsiębiorca może samodzielnie decydować, czy chce skorzystać z rozwiązania podzielonej płatności.

Obowiązkowym mechanizmem Split Payment zostaną objęci podatnicy, których przedmiotem obrotu są: usługi budowlane, wyroby stalowe, metale szlachetne i nieszlachetne w postaci surowca lub półproduktu, złom, odpady, surowce wtórne, węgiel, części samochodowe, urządzenia elektryczne oraz elektroniczne i dedykowane do nich części i akcesoria.

W przypadku niestosowania metody Split Payment przewidziane zostały również ustawowe kary. Dotyczą one zarówno nabywcy, jak i odbiorcy. Oto najważniejsze z nich:
1. Jeśli sprzedawca nie zamieści na fakturze adnotacji „mechanizm podzielonej płatności” w przypadku, jeśli dana transakcja powinna być w ten sposób zapłacona, wówczas będzie musiał zapłacić grzywnę w wysokości 100% kwoty podatku wykazanego na fakturze.
2. W przypadku, kiedy nabywca nie zastosuje metody podzielonej płatności – mimo, że jest ona w danej sytuacji obowiązkowa, zostanie ukarany grzywną wynoszącą 100% kwoty podatku wykazanego na fakturze – nie odliczy zatem podatku VAT.
3. Ponadto nabywca może zostać ukarany za popełnienie przestępstwa karnoskarbowego, za które będzie grozić grzywna do 720 stawek dziennych (w skrajnych przypadkach może to być nawet ok. 21 mln zł).

  1. Niestosowanie metody podzielonej płatności może także skutkować brakiem możliwości zaliczenia danej kwoty w poczet kosztów podatkowych przez sprzedającego.

1 września ma zostać opublikowana tzw. biała lista podatników, która będzie elektronicznym wykazem podmiotów płacących podatek VAT oraz powiązanych z nimi numerów kont. Lista nie obejmie kont prywatnych, które wykorzystywane są do rozliczeń przez osoby prowadzące działalność gospodarczą. Jest to znaczący problem, gdyż przedsiębiorcy, którzy rozliczają się przy pomocy prywatnych kont nie zostaną umieszczeni na białej liście. Dodatkowo wpłaty na kwotę przewyższającą 15 000 zł dokonane na rachunek prywatny nie będą zaliczane do kosztów uzyskania przychodu.